ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )

95

شرح نهج البلاغة ( فارسي )

نخستين شده جلوتر است ؛ وبدين سان شخصي كه داراى عمل صالح است بر كسى كه دل أو وابستهء به دنياست وآمادگى أو براي دل كندن از آن كمتر است ، تقدّم مىيابد . پس اگر كلمهء « سباق » را مصدر بگيريم واستعاره از مسابقهء مشهور ميان عرب ، باشد معنايش چنان كه بيان شد واضح وروشن خواهد بود . در صورتي كه سباق را جمع سبقه فرض كنيم كه به معناى جايزه است ، نيز درست است زيرا برندهء جايزه ، آن را ، پس از انجام مسابقه دريافت مىكند . گر چه اقدام براي دريافت آن دو حالت دارد يعنى ممكن است پيش از انجام مسابقه باشد وممكن است بعد از آن واقع شود . اقدام به دريافت جايزه قبل از جدايى كوشش دريافتهاى نفساني واعمال نيك است چنان كه در قرآن فرموده : سابِقُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُها كَعَرْضِ السَّماءِ وَالْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذِينَ آمَنُوا « 7 » ، وباز فرموده است : فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ * « 8 » وپس از پايان مسابقه ، چنان كه بدان اشاره شد ، مضمون گفتهء حضرت است كه فرموده‌اند : السبقة الجنّة ؛ « جايزهء برنده به طور يقين ومشخّص بهشت است . » اين گفته حضرت تفصيل مطلبي است كه قبلا به اجمال بيان كرده بودند . ( در مورد جملهء : والغاية النّار ، شارح به آنچه سيّد رضى بيان كرده اكتفا كرده وآن را پسنديده ، ونيازى به شرح نديده است . ) مطلب ديگرى را كه شارح اشاره به آن را لازم دانسته ، اين است كه « غاية » در كلام حضرت به چه معنى است ؟ آيا غايت حقيقي منظور است ؟ يا لازمهء غايت است ؟ ودر توضيح اين مطلب « غاية » را بر اقسامى تقسيم كرده وبه طريق

--> ( 7 ) سورهء حديد ( 57 ) آية ( 20 ) : به سوى آمرزش پروردگارتان به‌شتابيد وبه سوى بهشتى كه پهناى آن به قدر پهناى آسمان وزمين است . ( 8 ) سوره بقره ( 2 ) آية ( 48 ) : يعنى پس در نيكيها از يكديگر سبقت بگيريد .